مقدمه: هر چند ارتباط غذاها و مواد مغذی با سندرم متابولیک تا حدودی شناخته شده است، این که آیا الگوهای غذایی حاصل از تحلیل عاملی نیز با سندرم متابولیک مرتبط می باشند یا نه هنوز ناشناخته است. بنابراین مطالعه حاضر با هدف شناسایی الگوهای غذایی غالب با روش تحلیل عاملی و تعیین ارتباط آن با سندرم متابولیک و مقاومت انسولینی در زنان معلم تهرانی انجام شد.روش ها: در این مطالعه مقطعی، 486 فرد 60-40 ساله از معلمان زن تهرانی به روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای و بصورت تصادفی انتخاب شدند. دریافت های غذایی افراد ارزیابی، وزن و قد اندازه گیری و نمایه توده بدن محاسبه شد. نمونه خون سیاهرگی جهت اندازه گیری سطح متغیرهای متابولیکی جمع آوری و فشار خون اندازه گیری شد. سندرم متابولیک طبق معیارهای ATP III و مقاومت انسولینی به صورت بالاترین چارک HOMA-IR تعریف شد.یافته ها: با استفاده از روش تحلیل عاملی، سه الگوی غذایی غالب شناسایی شد: الگوی غذایی سالم، الگوی غذایی غربی و الگوی غذایی سنتی. پس از تعدیل اثر عوامل مخدوش کننده، افرادی که در بالاترین پنجک الگوی غذایی سالم قرار داشتند، شانس کمتری جهت ابتلا به سندرم متابولیک (نسبت شانس 0.61 و فاصله اطمینان 0.30 :%95 تا 0.79) و مقاومت انسولینی 0.24 :0.51) تا 0.88) در مقایسه با افراد پایین ترین پنجک داشتند، در حالی که آنهایی که در بالاترین پنجک الگوی غذایی غربی قرار داشتند بترتیب 1.10: 1.68) %68 تا 1.95) و 1.00 :1.26) %26 تا 1.78) شانس بالاتری جهت ابتلا به سندرم متابولیک و مقاومت انسولینی در مقایسه با افراد پایین ترین پنجک داشتند. مصرف بالای الگوی غذایی سنتی فقط با اختلال در هموستاز گلوکز همراه بود 1.04 :1.19) تا (1.59.نتیجه گیری: یافته های این مطالعه حاکی از ارتباط معنی دار بین الگوهای غذایی حاصل از تحلیل عاملی با سندرم متابولیک و مقاومت انسولینی می باشند.

در سال های اخیر پژوهشگران بیش از پیش به اهمیت مواد موثره گیاهان و میوه هایی که در سبد غذایی انسان ها قرار دارد پی برده اند. دلیل این امر می تواند اثرات سوء داروهای شیمیایی و عوارض آن ها باشد که دانشمندان را بر آن داشته است که در عوض داروهای شیمیایی از مواد موجود در گیاهان و میوه ها با توجه به نقش آن ها در پیشگیری و درمان بیماری های مختلف استفاده کنند. رزورترول از پلی فنل های طبیعی است که در گیاهان یافت می شود و اثرات سودمند آن بر سندرم متابولیک منجمله نارسایی های قلبی، چاقی و به ویژه دیابت نوع 2 در مدل های حیوانی و کارآزمایی های بالینی بر روی انسان به طور وسیعی مورد مطالعه قرار گرفته است. در حقیقت نتایج مطالعات بیشماری نشان داده است که رزورترول می تواند باعث پیشگیری، کاهش و حتی درمان نارسایی های مربوط به دیابت نوع 2 شود. در دو دهه اخیر پژوهش های انجام گرفته بر روی مدل های حیوانی و کارآزمایی های بالینی بر روی انسان و همچنین نتایج مطالعات فرا تحلیلی، نشانگر نتایج خوشبین کننده در خصوص تاثیر رزورترول بر کاهش قند خون و مقاومت انسولین بوده است. لذا، این مقاله مروری به طور خلاصه تاثیر رزورترول و مکانیسم عمل آن بر دیابت نوع 2 و شاخص های مربوطه را در مدل های حیوانی و کارآزمایی های بالینی بر روی انسان مورد بررسی قرار می دهد.

زمینه و هدف: بسیاری از گزارشها، رابطه ای قوی بین سندروم متابولیک و دیابت نوع 2 را تایید کرده اند. از آنجا که اخیرا نشان داده شده است که آدیپسین ممکن است که با اختلالات متابولیکی در ارتباط باشد، از این رو، هدف از پژوهش حاضر، بررسی اثر یک دوره تمرین هوازی بر آدیپسین سرم و مقاومت انسولینی زنان چاق دارای دیابت نوع 2 بود.روش بررسی: از میان زنان مبتلا به دیابت نوع دو، 24 زن دیابتی که چاق بودند به شیوه تصادفی انتخاب و به دو گروه هوازی (12 نفر با میانگین سنی 46.52±3.68 و شاخص توده بدنی 32.24±2.26) و کنترل (11 نفر با میانگین سنی 45.82±6.79 و شاخص توده بدنی 32.46±3.28) تقسیم شدند. گروه هوازی، تمرینات را به مدت هشت هفته، سه جلسه در هفته و هر جلسه 45 تا 60 دقیقه اجرا نمودند و میزان فشار درک شده نیز با استفاده از شاخص بورگ با طیف 12 تا 15 اندازه گیری شد. نمونه های خونی و ترکیب بدن آزمودنی ها 48 ساعت قبل از شروع مداخله و پس از آخرین جلسه اندازه گیری شد. داده ها با استفاده از آزمون t همبسته و مستقل در سطح معناداری P£0.05 ارزیابی شدند.یافته ها: گروه هوازی شاهد کاهش معنادار در گلوکز ناشتا (P=0.02)، HOMA-IR (P=0.025)، شاخص توده بدن (P=0.006) و درصد چربی بدن (P=0.005) پس از پایان مداخله بود، ولی تغییرات در سطوح انسولین (P=0.358) و آدیپسین (P=0.777) معنادار نبود.نتیجه گیری: با تکیه بر نتایج پژوهش حاضر به نظر می رسد که هشت هفته تمرین هوازی به شیوه پیلاتس، راهکاری مناسب برای کنترل دیابت در بیماران دیابتی نوع دوم مستقل از انسولین بوده است.

استفاده از داروهای با منشا طبیعی برای درمان دیابت مورد توجه قرار گرفته است. خرفه با نام علمی Portulaca oleracea از جمله گیاهان دارویی مهم بومی ایران است. هدف از مطالعه حاضر، بررسی اثر عصاره روغنی تخم خرفه بر شاخص های مقاومت انسولینی در موش سوری می باشد. در این مطالعه 30 سر موش سوری به 5 گروه 6 تایی تقسیم بندی شدند: 1- تیمار شاهد منفی (غیردیابتی)، 2- تیمار شاهد مثبت (دیابتی)، 3- تیمار شاهد عصاره خرفه غیردیابتی، 4- تیمار دیابتی با عصاره تخم خرفه (دوز 150mg/kg) و 5- تیمار دیابتی با عصاره تخم خرفه (دوز 300mg/kg). تجویز عصاره خرفه از ابتدای آزمایش به مدت یک ماه در گروه های مربوطه (3 تا 5) انجام شد و پس از این مدت، القای دیابت با تزریق استرپتوزوتوسین به گروه های 2، 4 و 5 صورت گرفت و پس از2 ماه، از موش ها خون گیری شده و شاخص های مورد نظر اندازه گیری شد و مورد تحلیل آماری قرار گرفت. کل دوره آزمایش سه ماه بود. عصاره روغنی تخم خرفه تاثیر کاهنده معنی داری بر گلوکز سرم خون در گروه های دیابتی نسبت به شاهد دیابتی مثبت داشت (p<0.05). همچنین، غظت انسولین سرمی به صورت معنی داری در گروه های 3، 4 و 5 که عصاره خرفه دریافت کرده بودند، افزایش یافت (p<0.05)، ولی در پروفایل لیپیدی و شاخص های HOMA-IR، QUICKI و اندیس آتروژنیک تغییرات معنی داری دیده نشد. نتایج مطالعه نشان داد عصاره تخم خرفه موجب کاهش گلوکز سرمی در موش های دیابتی شده و دارای اثر انسولینوگوگ می باشد.

مقدمه: روش های مختلف تمرین، افزون بر بهبود عملکردی دارای اثرات متابولیکی بر ارگان های بدن هستند. هدف این پژوهش، مقایسه اثر تمرین استقامتی و قدرتی بر شاخص های آنتروپومتریک، تغییرات متابولیسم گلوکوز و چربی و آیریزین سرمی دانشجویان جوان پسر بود. روش کار: 36 دانشجوی چاق (سن: 2/43 ± 21/19 سال؛ وزن: 6/20 ± 88/59 کیلوگرم؛ قد: 12/96 ± 175/41 سانتی متر؛ شاخص توده بدنی: 30/45؛ درصد چربی: 25/73) در گروه شاهد، تمرین استقامتی و قدرتی بطور تصادفی قرار گرفتند. گروه قدرتی 8 هفته 3 جلسه 4 سِت، 10 تکرار (از 50 تا 70 درصد قدرت بیشینه)، گروه استقامتی 8 هفته 3 جلسه به مدت 30 دقیقه تمرین هوازی (ضربان قلب 60 تا 80 درصد ضربان بیشینه) به تمرین پرداختند. میزان آیریزین، گلوکوز، انسولین، مقاومت انسولینی، درصد چربی، شاخص توده بدن، وزن، دور کمر و دور باسن اندازه گیری شد. داده ها با تحلیل واریانس یک سویه و آزمون Tukey در سطح 0/05 تحلیل گردید. یافته ها: وزن (0/03 = P)، درصد چربی (0/04 = P) و شاخص توده بدنی (0/04 = P) در پس آزمون گروه تمرین استقامتی نسبت به شاهد، کاهش معنی داری داشت. میزان آیریزین در پس آزمون در گروه شاهد تفاوت معنی دار با تمرین استقامتی و قدرتی (0/01 = P و 0/02 = P) داشت. غلظت انسولین در پس آزمون گروه شاهد با گروه استقامتی و قدرتی تفاوت معنی دار داشت (0/006 = P و 0/01 = P). میزان مقاومت انسولینی در پس آزمون گروه استقامتی و قدرتی نسبت به گروه شاهد با تفاوت معنی دار داشت (0/01 = P و 0/01 = P). نتیجه گیری: 8 هفته تمرین هوازی تردمیل و تمرین قدرتی با وزنه می تواند سبب بهبود ترکیب بدن همراه با افزایش سطوح آیریزین شده، ضمن اینکه مقاومت انسولینی را در جوانان چاق کاهش دهد.

زمینه و هدف: آدیپونکتین با یک توانایی ضد التهابی، به عنوان کاهش دهندۀ خطر دیابت نوع دو و امراض قلبی - عروقی عمل می کند. هدف این مطالعه تعیین سطوح سرمی آدیپونکتین و بررسی ارتباط آن با مقاومت انسولینی مردان مبتلا به دیابت نوع دو متعاقب تمرین هوازی می باشد.مواد و روش ها: در این مطالعه نیمه تجربی، 30 مرد مبتلا به دیابت نوع دو به طور تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. گروه آزمایش به مدت 8 هفته، 3 جلسه در هفته و هر جلسه 40 تا 50 دقیقه به فعالیت هوازی (دویدن بر روی نوارگردان با شدت های 30 تا 75 درصد حداکثر ضربان قلب) پرداختند. نمونه های خون جهت اندازه گیری سطوح سرمی آدیپونکتین و انسولین به روش الایزا در دو مرحله، هفته صفر و هفته هشتم تهیه شد. برای تعیین مقاومت انسولینی از شاخص مقاومت انسولینی و برای بررسی نتایج از آزمون های تی مستقل و وابسته و همبستگی پیرسون استفاده شد.یافته ها: نتایج نشان داد که بین آدیپونکتین و شاخص مقاومت انسولینی متعاقب تمرین، همبستگی وجود ندارد (r=0.14، P=0.6). تمرین در گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل، سطوح آدیپونکتین را تا 39 درصد افزایش و نمایه توده بدن و وزن بدن را تا 10 درصد و مقاومت انسولینی را تا 48 درصد کاهش داد (P>0.001).نتیجه گیری: سطوح آدیپونکتین گروه آزمایش در پاسخ به 8 هفته تمرین هوازی افزایش و مقاومت انسولینی کاهش یافت. همچنین بین تغییرات سطوح آدیپونکتین متعاقب تمرین و شاخص مقاومت انسولینی ارتباطی وجود ندارد.

هدف این مطالعه تاثیر تمرین هوازی بر سطوح سرمی رزیستین، آدیپونکتین و شاخص مقاومت انسولینی مردان مبتلا به دیابت نوع 2 و همچنین بررسی ارتباط آن ها با شاخص مقاومت انسولینی بود. 30 مرد مبتلا به دیابت نوع 2 به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر، 6.65±58.80 سال و (BMI= 26.38±3.75 و گروه کنترل (15 نفر، 4.50±53.50 سال و (BMI= 26.31±2.17 قرار گرفتند. گروه آزمایش به مدت 8 هفته، 3 جلسه در هفته و هر جلسه 40 تا 50 دقیقه به فعالیت هوازی دویدن بر روی نوارگردان با شدت های فزاینده مطابق با شدت های متفاوتی از حداکثر ضربان قلب (35-75% HRmax) پرداختند. نمونه های خون برای اندازه گیری سطوح سرمی آدیپونکتین، رزیستین و انسولین به روش الایزا (5ELISA) قبل از تمرین (پیش آزمون) و هفته هشتم (پس آزمون) از آزمودنی ها در حالت ناشتا بعد از فعالیت تهیه شد. برای آنالیز آماری داده ها از آزمون های t مستقل،t وابسته، یومن – ویتنی و تحلیل همبستگی پیرسون استفاده شد. در مقایسه با گروه کنترل، با کاهش معنی دار وزن و BMI گروه آزمایش (به ترتیب 9 درصد و 10 درصد)، بعد از هفته هشتم، تغییراتی معنی دار در سطوح سرمی آدیپونکتین در جهت افزایش (39% و (p<0.001 و رزیستین در جهت کاهش (49% و (p<0.001 مشاهده شد. بین هفته صفر و هفته هشتم اختلافی معنی دار در سطوح سرمی آدیپونکتین و رزیستین مشاهده شد (p<0.001). با کاهش 48% مقاومت انسولینی بعد از هشت هفته تمرین هوازی، بین سطوح سرمی آدیپونکتین بعد از تمرین و شاخص مقاومت انسولینی همبستگی مشاهده نشد (r=-0.14)، در حالی که بین سطوح سرمی رزیستین و شاخص مقاومت انسولینی همبستگی مثبت و قوی (r=0.60) وجود داشت. نتایج نشان داد که با کاهش BMI و وزن، هشت هفته تمرین هوازی باعث کاهش سطوح سرمی رزیستین و مقاومت انسولین و در راستای آن افزایش سطوح سرمی آدیپونکتین شد. نتایج همچنین نشان داد که بین تغییرات سطوح سرمی آدیپونکتین متعاقب تمرین و شاخص مقاومت انسولینی همبستگی وجود ندارد، اما بین سطوح رزیستین و شاخص مقاومت انسولینی همبستگی وجود دارد.

زمینه و هدف: آیریزین، مایوکاین جدیدی است که اثرات مفید خود را از طریق افزایش هزینه کرد انرژی نشان می دهد. هدف از تحقیق حاضر تعیین اثر تمرین ورزشی هوازی زیربیشینه بر آیریزین سرمی و تغییر مقاومت انسولینی ناشی از تمرین مرتبط با آیریزین در مردان چاق بود. مواد و روش ها: نمونه آماری تحقیق تجربی را 26 آزمودنی چاق تشکیل می دادند که به نحو تصادفی در گروه های تجربی قرار گرفتند. گروه اول (13 آزمودنی) برنامه تمرینی هوازی را تقریبا با شدتی برابر با 50 تا 60 درصد ضربان قلب بیشینه به مدت 10 هفته مداوم تمرینی (3 جلسه در هفته و هر جلسه 30 الی 45 دقیقه) انجام دادند و گروه دوم (13 آزمودنی) هیچ نوع فعالیتی را در طول مداخله ورزشی انجام ندادند. پس از مداخله های تحقیقی، سطوح سرمی آیریزین، شاخص های مقاومت انسولینی، ترکیب بدنی و حداکثر اکسیژن مصرفی بررسی شد. در نهایت، داده ها با استفاده از نرم افزار آماری Stata مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته ها: بررسی های آماری نشان داد که مقادیر سرمی آیریزین پس از مداخله تحقیقی در گروه تمرین ورزشی نسبت به گروه کنترل به طور معنی داری افزایش یافته است (6.22±14.75، p=0.022). در همین راستا، تنها درصد چربی بدنی (0.57±1.242) و هم چنین حداکثر اکسیژن مصرفی (0.328±1.509) آزمودنی ها به طور معنی داری افزایش یافته بود (به ترتیب p=0.034 و p=0.0001) با این حال، تغییرات معنی داری در شاخص های مقاومت انسولینی در ارتباط با آیریزین مشاهده نشد (p>0.05).نتیجه گیری: مطالعه حاضر نشان داد که آیریزین سرمی متعاقب 30 جلسه تمرین هوازی زیربیشینه مستقل از تغییرات مقاومت انسولینی در افراد چاق افزایش می یابد.

هدف: نسفاتین-1 آدیپوکاینی است که از بافت چربی ترشح شده و در سازوکار تنظیم عملکرد انسولین و متابولیسم گلوکز شرکت دارد. هدف تحقیق حاضر بررسی تاثیر تمرین هوازی و مصرف گردو بر نسفاتین-1 و شاخص مقاومت به انسولین زنان دیابتی نوع دو بود. روش ها: 40 نفر از زنان چاق40 تا 50 ساله دیابتی نوع دو پس ازهمگن سازی براساس تست بروس به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به طور تصادفی در چهار گروه تمرین، گردو، تمرین+گردو و کنترل قرار گرفتند (هر گروه 10 نفر). تمرین هوازی 8 هفته، سه جلسه در هفته به مدت 16 دقیقه با 65 درصد ضربان قلب بیشینه در هفته ی اول بود که در هفته ی هشتم به 30 دقیقه با 80 درصد ضربان قلب بیشینه رسید. گروه های مصرف گردو روزانه 25 تا 27 گرم گردو را به عنوان بخشی از اسیدهای چرب PUFA در رژیم غذایی، جایگزین یک سوم کل چربی رژیم غذایی کردند. 24 ساعت قبل از اولین جلسه و 48 ساعت بعد از آخرین جلسه پروتکل تحقیق، از همه آزمودنی ها نمونه ی خونی اخذ شد. از آزمون آماری تحلیل واریانس آمیخته بین-درون آزمودنی ها استفاده شد. سطح معناداری 05/0P< در نظر گرفته شد. یافته ها: در گروه های تمرین مقادیر وزن، نمایه ی توده ی بدن، گلوکز، انسولین و مقاومت به انسولین به طور معناداری کاهش یافته و حداکثر اکسیژن مصرفی و نسفاتین-1 افزایش معناداری یافت (05/0

زمینة مطالعه: سندرم متابولیک اسبان به عنوان یک اندوکراینوپاتی که نژاد های مختلف اسب ها و پونی ها را درگیر می کند در نظر گرفته شده است. این اختلال متابولیک، سندرمی چند عاملی است و به طور اولیه با چاقی، دیس لیپیدمی و مقاومت انسولینی مرتبط است. هدف: مطالعه حاضر به منظور ارزیابی پدیده مقاومت انسولینی در اسب های دره شوری در ارتباط با سن، جنس، فصل و چاقی انجام شد. روش کار: 12 نریان بالغ و 14 مادیان بالغ نژاد دره شوری از دی ماه 1393 تا آبان ماه 1394 انتخاب شدند. 14 اسب، کمتر و مابقی بیشتر از 10 سال سن داشتند. نمره بدنی حیوانات بر اساس سیستم امتیازدهی 1 تا 9 هنکه تخمین زده شد که 1 اسب لاغر و 9 اسب بسیار چاق است. نمره بدنی 12 اسب کمتر از 5 و بقیه بیشتر از 5 بود. اسب ها در خلال یک سال مورد مطالعه قرار گرفتند و هر 45 روز خون گیری و ارزیابی وضعیت نمره بدنی انجام شد. پدیده مقاومت انسولینی بر اساس آزمون غربالگری ارزیابی شد. مقادیر سرمی گلوکز، انسولین و لپتین ارزیابی شدند. نتایج: این مطالعه جامع، فراسنجه های متعددی را به منظور درک بهتر مقاومت انسولینی در اسب های دره شوری در یک بازه زمانی طولانی مدت مورد پایش قرار داد. مقادیر انسولین، گلوکز و لپتین در نریان های مسن و چاق در ماه های گرم تر به طور معنی داری بیشتر از سایرین و همچنین بیشتر از دامنه طبیعی بود (05/0>P)، از این رو، در این گروه از اسب های مورد مطالعه، مقاومت انسولینی تشخیص داده شد. نتیجه گیری نهایی: یافته های حاضر، پدیده مقاومت انسولینی را در یک نژاد خاص در ایران ارائه می دهد. ویژگی های فیزیولوژیک این نژاد ممکن است از سایرین متفاوت باشد و شزایط ایران نظیر وضعیت آب و هوا متفاوت از سایر کشورهاست. از این رو، باید در نظر داشت که اسب های دره شوری، خصوصیات منحصربه فرد متفاوتی از سایر نژادها دارند. این مطالعه، ممکن است به عنوان یک راهنما در ارزیابی مقاومت انسولینی در اسب های دره شوری مورد استفاده واقع شود.